ತರಗತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಶೈಲಿಗಳು

ತರಗತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ — ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

Classroom Management — Meaning and Importance

ತರಗತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತರಗತಿಯ ವಾತಾವರಣ, ಸಮಯ, ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.

ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಗೌರವಯುತ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.

ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ತರಗತಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಂಶಗಳು:

ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತರಗತಿ ನಿಯಮಗಳು
ನಿಯಮಗಳ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ಅನುಷ್ಠಾನ
ಸಮಯದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಳಕೆ
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ
ಶಿಕ್ಷಕ–ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಉತ್ತಮ ಸಂವಹನ
ಧನಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕಾ ವಾತಾವರಣ

ಧನಾತ್ಮಕ ಬಲವರ್ಧನೆ

Positive Reinforcement

ಧನಾತ್ಮಕ ಬಲವರ್ಧನೆ

ಅಪೇಕ್ಷಿತ ನಡವಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯ ಸಂಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕ ಬಲವರ್ಧನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.

ಉದಾಹರಣೆ: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಶಿಕ್ಷಕರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಶಂಸೆ ನೀಡುವುದು.

ಧನಾತ್ಮಕ ಬಲವರ್ಧನೆಯ ಉದ್ದೇಶವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು.

ಧನಾತ್ಮಕ ಬಲವರ್ಧನೆಯ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ನಡವಳಿಕೆ	ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು	ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸುವುದು
ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು	ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವುದು
ಸಹಪಾಠಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು	ಸಹಕಾರದ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯ ಧನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ವಹಣೆ

Positive Behaviour Management

ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳು

ತರಗತಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದು.
ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದು.
ಅಪೇಕ್ಷಿತ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.
ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ಬದಲು ನಡವಳಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು.
ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕ–ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸುವುದು.

ಗಮನಿಸಿ: ಧನಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವುದಲ್ಲ; ಅಪೇಕ್ಷಿತ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿ, ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವುದು.

ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು

Discipline in Classroom

ಶಿಸ್ತಿನ ಅರ್ಥ

ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿಯಮಗಳು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಶಿಸ್ತು ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ತರಗತಿ ಶಿಸ್ತಿನ ಅಂಶಗಳು
ಅಂಶ	ವಿವರಣೆ
ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳು	ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಯಾವ ನಡವಳಿಕೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು.
ಸ್ಥಿರತೆ	ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.
ನ್ಯಾಯಯುತತೆ	ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಬೇಕು.
ಸಂವಹನ	ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಸೂಕ್ತ ಸಂವಹನದ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬೋಧನಾ ಶೈಲಿಗಳು

Teaching Styles and Pedagogy

ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಪಾತ್ರ

ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರಾಗಿರದೆ, ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ, ಚರ್ಚಿಸುವ, ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ವಿಧಾನ	ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ
ಉಪನ್ಯಾಸ / ವಿವರಣಾ ವಿಧಾನ	ಶಿಕ್ಷಕರು ವಿಷಯವನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚರ್ಚಾ ವಿಧಾನ	ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ವಿಷಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚಟುವಟಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆ	ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ.
ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆ	ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕರಿಸಿ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಗುಂಪು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಂಘಟನೆ

Organization of Group Activities

ಗುಂಪು ಚಟುವಟಿಕೆ ಎಂದರೆ

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಸೇರಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲಿಕಾ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಗುಂಪು ಚಟುವಟಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.

ಗುಂಪು ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಹಂತಗಳು:

ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕಲಿಕಾ ಗುರಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು.
ಸೂಕ್ತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು.
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದು.
ಚಟುವಟಿಕೆಯ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದು.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು.
ಚಟುವಟಿಕೆಯ ನಂತರ ಫಲಿತಾಂಶ ಅಥವಾ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.

ಉದಾಹರಣೆ: ಒಂದು ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಗುಂಪು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿ, ಪ್ರತಿ ಗುಂಪು ತನ್ನ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತರಗತಿಯ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಬಹುದು.

ಗುಂಪು ಸದಸ್ಯರ ಪಾತ್ರಗಳ ಉದಾಹರಣೆ
ಪಾತ್ರ	ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಗುಂಪಿನ ಸಂಯೋಜಕ	ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವುದು.
ಲೇಖಕ	ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು.
ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವವರು	ಗುಂಪಿನ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದು.
ಸಮಯ ಪಾಲಕ	ನಿಗದಿತ ಸಮಯವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು.

ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರ

Role of Teacher in Classroom Management

ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು

ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವುದು.
ಧನಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು.
ಗುಂಪು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು.
ತರಗತಿಯ ಸಮಯವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದು.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು.
ಕಲಿಕೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಗೌರವಯುತ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು.

ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು

Quick Revision

Classroom Management — ಕಲಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತರಗತಿಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.
Positive Reinforcement — ಅಪೇಕ್ಷಿತ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.
ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಉತ್ತಮ ತರಗತಿ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಹಾಯಕ.
ನಿಯಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತತೆ ಮುಖ್ಯ.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ಬದಲು ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
Group Activity — ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲಿಕಾ ಗುರಿಗಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗುಂಪಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.
ಗುಂಪು ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗುರಿ, ಸಮಯ, ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು ಸಹಾಯಕ.
ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಕರು ಕೇವಲ ನಿಯಂತ್ರಕರಲ್ಲ; ಅವರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಕಲಿಕಾ ವಾತಾವರಣದ ಸಂಘಟಕರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

Classroom Management Positive Reinforcement Discipline Pedagogy Group Activity Cooperative Learning Teacher Role

ತರಗತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ — ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಧನಾತ್ಮಕ ಬಲವರ್ಧನೆ

Positive Reinforcement

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯ ಧನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳು

ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು

ಶಿಸ್ತಿನ ಅರ್ಥ

ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬೋಧನಾ ಶೈಲಿಗಳು

ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಪಾತ್ರ

ಗುಂಪು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಂಘಟನೆ

ಗುಂಪು ಚಟುವಟಿಕೆ ಎಂದರೆ

ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರ

ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು

ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು

Quick Revision

ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ರಸಪ್ರಶ್ನೆ